Cihannüma Dergisi, son sayısında dosya konusu olarak ele aldığı sosyal medyanın sosyolojik, kültürel ve küresel boyutlarını Rami Kütüphanesinde düzenlenen panelle tartışmaya açtı.
Bugünün dünyasını şekillendiren, bireysel ve toplumsal hayatın merkezine yerleşen sosyal medyanın ele alındığı etkinlik, İbrahim Olgun’un Cihannüma Dergisi faaliyetlerine ilişkin sunumuyla başladı.
Panelin oturum başkanlığını üstlenen Cihannüma İstanbul İl Temsilcisi Abdullah Zerrar Cengiz, sosyal medyanın ve algoritmaların şekillendirdiği yapay zekanın hayatın odak noktası haline geldiğini belirtti.
Cengiz, panelde sosyal medyanın bir sorun mu yoksa hayatı kolaylaştıran bir alan mı olduğunun, yapay zekanın akademiye nasıl bir etkisi olacağının ve sosyal medyanın algoritmalarının dini alandaki yansımalarının ele alınacağını, bu konuların tümünün derginin son sayısında da derinlemesine incelendiğini söyledi.
“Dijital sürece sağduyulu bir şekilde yaklaşılmalı”
Panelde söz alan Yazar ve Milli Eğitim Bakan Danışmanı Erol Erdoğan, sosyal medya kavramının ortaya çıkış sürecine ve dijitalleşmenin toplum üzerindeki etkisine değinerek, “Bizler dijitalleşme sürecine ya çok korkarak şeytanlaştırıcı bir şekilde yaklaştık ya da tamamen aşık olup bağımlı hale geldik.” dedi.
Erdoğan, bu iki kutuplu yaklaşımın olguların doğru tanımlanmasına engel olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Bugün hala dijital süreci ve yapay zekayı objektif bir şekilde değil, bu iki uç refleksle değerlendiriyoruz. Oysa bu süreçlere sağduyulu ve soğukkanlı bir şekilde yaklaşmalıyız. ‘Sanal medya’ ya da ‘sosyal medya’ gibi kavramlar aslında yüceltici ya da korkutucu bir psikolojik altyapının ürünü. Bu tanımlamalar yüzünden dijital dönüşümle ilgili doğru politikalar oluşturamıyoruz.”
Çocukların dijital mecra kullanımına ilişkin çelişkili veriler sunulduğunu aktaran Erdoğan, “Bir yandan ‘Çocukların dikkat süresi iki dakikaya düştü’ diyoruz, öte yandan ‘Çocuklar saatlerce ekran başında oyun oynuyor’ diye kaygılanıyoruz. Meseleye gerçekçi yaklaşırsak, doğru veriler üzerinden doğru çözümler üretebiliriz.” ifadelerini kullandı.
“Yapay zeka büyük bir fırsat ama yanlış kullanılırsa riskli”
İnternetin gelişimi üzerine akademik çalışmaları bulunan Prof. Dr. Veysel Bozkurt ise konuşmasında, internetin ilk dönemlerindeki “Bilgi parmaklarınızın ucunda” sloganını hatırlattı.
Bozkurt, aradan geçen 30 yıla rağmen internetin hala oyun ve eğlence merkezli kullanıldığına işaret ederek, “Sosyal medyada bize sunulan her şeyin arkasında yapay zeka algoritması var. Bu algoritmalar bizim ilgi alanlarımızı belirliyor ve bizi yönlendiriyor. Biz de bunun farkında olmadan camdan bir evde yaşıyor gibi bütün hayatımızı sergiliyoruz.” dedi.
Akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla birlikte, özellikle 2008 sonrası doğumlu gençlerde yaygın bir kaygının ve psikolojik sorunların gözlemlendiğini belirten Bozkurt, “Yapay zeka büyük bir fırsat olduğu kadar riskli bir teknoloji. Doğru kullanılmadığında sizi aptallaştırabilir ancak doğru kullanıldığında verimliliğinizi katbekat artırabilir.” diye konuştu.
“Sanal dünyada dini otorite yerini fenomene bıraktı”
Dijital dünyanın din algısına etkilerini değerlendiren yazar İsmihan Şimşek, medyanın ve teknolojinin dini yaşama biçimlerini nasıl dönüştürdüğünü aktardı.
Şimşek, ibadetlerin dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilmesinin gerçeklik algısını zedelediğini belirterek şunları kaydetti:
“Artık zekatımızı, vekaletlerimizi bir tıkla veriyor, temas etmeden ibadet gerçekleştiriyoruz. Özellikle gençler arasında sanal umre ve çevrimiçi cemaat olma fikri yadırganmıyor. Bir ibadetin bedenen ve birlikte yapılması gerektiğini anlatmak zorlaşıyor çünkü gerçeklik algısıyla sanal algı birbirine karışmış durumda.”
Dini otoritenin sanal alemde silikleştiğine de dikkati çeken Şimşek, “Sosyal medyada hocalar ve takipçiler arasında otoritesiz, hiyerarşiden uzak bir bağ kuruldu. İlim geleneği yerine yüzeysel ve hızlı malumatlarla yetiniyoruz. Yapay zeka gibi platformlara dini meseleleri sorduğumuzda gri bir alan kalmıyor, sadece ‘helal-haram’ ya da ‘evet-hayır’ şeklinde mekanik cevaplar alıyoruz. Bu durum bizi derinleşmekten uzaklaştırıp sığlaştırıyor.” görüşünü paylaştı.
Konuşmaların ardından katılımcıların sorularının cevaplandığı panel, hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.
